Rezerwat Liwia Łuża

Wskaźnik powierzchni jezior do powierzchni całkowitej gminy kształtuje się na poziomie poniżej 0, 1 % / 100 km2 jest więc niewielki, jednakże ich bogactwo rekompensuje w pełni tak mały udział. Jezioro Liwia Łuża należy do typu jezior nadmorskich. Powstało na skutek odcięcia zatoki morskiej przez narastającą mierzeję. Maksymalna głębokość jeziora nie przekracza 2 m a jego dno leży poniżej poziomu morza tworząc tzw. kryptodepresję. Jego zwierciadło wody znajduje się 0, 2 m n.p.m., stąd też kryptodepresja wynosi minus 1, 8 m. Powierzchnia jeziora, w zależności od aktualnego poziomu wody, liczy od 171, 5 ha do 220 ha, przy 2,3 km długości i ponad 1 km szerokości. Brzegi jeziora są niedostępne i porośnięte szerokim pasem szuwarów i trzcin. Na niektórych odcinkach silnie zatorfione i bagienne, dzięki czemu  rozwinęło się tu bujne życie. 

Z Morzem Bałtyckim jezioro połączone jest poprzez Kanał Liwia Łuża, zwany również Liwskim Ujściem, kończący się na plaży i przez który odbywa się ruch wody w obie strony. W czasie sztormów,przy północnych silnych wiatrach spiętrzone wody wlewają się do jeziora przez Kanał, powodując zjawisko cofki sięgającej do Kanału Lądkowskiego. Przy sztormowych wiatrach z północy następuje napływ wody morskiej i okresowe zasolenie. Pozwoliło to na rozwinięcie się dwóch różnych, odmiennych od siebie typów siedlisk, charakterystycznych zarówno dla wód słonych jak i słodkich.  W rejonie plaży nadmorskiej kanał ulega częstemu zasypaniu piaskiem. Brak odpływu do morza jest przyczyną zwiększenia ilości wód w jeziorze Liwia Łuża.  Napływ wód słonych do jeziora jest obecnie w dużej mierze blokowany za pomocą wrót samoczynnych, które zamykają się pod naporem wody morskiej. Wahania poziomu wody w jeziorze przeciętnie wynoszą 30-40 cm i związane są z napływem wód roztopowych. Wiosną może wystąpić sytuacja wzrostu poziomu wód nawet o 90 cm ponad stan normalny - sytuacja taka powstaje przy zasypaniu piaskiem kanału ujściowego w rejonie plaży morskiej lub po zamknięciu się wrót sztormowych. W obu przypadkach jezioro staje się akwenem pozbawionym odpływu powierzchniowego. W rezultacie następuje zalanie łąk na południu i północy, tworząc sprzyjające warunki bytowania dla ptaków wodno-błotnych. Do jeziora od strony południowej uchodzi Kanał Lądkowski oraz rów Liwia. Przy wysokich stanach wody jezioro staje się zbiornikiem przepływowym i następuje odpływ wody do morza przez Kanał Liwia Łuża. 

Ponad pół wieku temu doceniono walory tego obiektu i na podstawie zarządzenia nr 239 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 8 lipca 1959 r. utworzono tu rezerwat ornitologiczny. Rezerwat utworzono głównie ze względu na liczną populację lęgową łabędzia Cygnus olor, który w latach 50 ubiegłego wieku był istotnie gatunkiem rzadkim. Ponieważ sytuacja łabędzie uległa zmianie, obecnie celem ochrony jest zachowanie ekosystemu płytkiego lagunowego jeziora wraz z różnorodnością siedlisk kształtowanych pod jego wpływem w warunkach zmiennego oddziaływania wód Bałtyku oraz siedlisk rzadkich gatunków roślin szczególnie słonolubnych i biotopów ptaków wodno-błotnych. Zgodnie z tym zarządzeniem ochroną prawną objęto jezioro o powierzchni 220 ha położone w ówczesnej gromadzie Śliwin, powiecie gryfickim województwa szczecińskiego. Granice rezerwatu objęły w całości działkę geodezyjną Nr 320 obrębu Niechorze.

Zgodnie z powyższym zarządzeniem, rezerwat utworzono „w celu zachowania, ze względów naukowych i dydaktycznych, naturalnego środowiska lęgowego łabędzia niemego (Cygnus olor) na jeziorze będącym równocześnie ostoją wielu gatunków ptactwa wodno - błotnego". Równocześnie Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wprowadził na obszarze rezerwatu następujące zakazy:

  • polowania, chwytania, płoszenia i zabijania wszelkich dziko żyjących zwierząt,
  • niszczenia gniazd, podbierania jaj i piskląt wszelkich gatunków ptactwa,
  • zbioru wszelkich roślin lub ich części,
  • łowienia ryb na wędkę,
  • zanieczyszczania wody i brzegów jeziora oraz zakłócania ciszy,
  • wyrywania, niszczenia i uszkadzania roślinności wodnej oraz przybrzeżnej,
  • kąpieli i uprawiania sportów wodnych,
  • wznoszenia budowli oraz zakładania lub budowy urządzeń sportowych, komunikacyjnych i innych urządzeń technicznych. 

Na uwagę zasługują również szczególnie cenne, ze względu na ograniczony zasięg geograficzny jak i tworzenie specyficznych zespołów, rośliny halofilne tj. Babka nadmorska, Mannica nadmorska, Muchotrzew solniskowy, Namulnik brzegowy, sitowie nadmorskie, świbka morska czy zagorzałek nadbrzeżny. Kolejnym, szczególnie cennym elementem flory jest bardzo rzadkie obecnie stanowisko selerów błotnych.

Prowadzone przez kolejnych autorów prace inwentaryzacyjne awifauny tego rezerwatu pozwoliły na porównanie wyników i prześledzenie zmian wieloletnich. I tak, w okresie 1957 - 96 stwierdzono co najmniej 167 gatunków ptaków, w tym 99 lęgowych, 6 prawdopodobnie lęgowych oraz 2 gatunki, których gnieżdżenie jest możliwe i 60 gatunków zalatujących lub okresowo korzystających z tego obiektu w okresie przelotów i zimowania. Inwentaryzacja wykonana w roku 2005 wykazała 133 gatunki ptaków, między innymi gnieździ się tu: perkozek, perkoz dwuczuby, bąk, bączek, łabędź niemy, bocian biały, gęgawa, cyranka, głowienka, czernica, błotniak stawowy, żuraw, wodnik, kropiatka, zielonka, kokoszka wodna, słonka, kukułka, świerszczak, strumieniówka, sieweczka obrożna, derkacz, krwawodziób, , srokosz, podróżniczek, świerszczak i wąsatka. Ponadto obserwuje się tu w czasie przelotów: nury, bernikle, wydrzyki, rożeńce, krakwy, płaskonosy, cyraneczki, cyranki, głowienki, czernice, gągoły, perkozy rogate, rybitwy: czarną, zwyczajną i wielkodziobą, bataliony, łabędzie krzykliwe, ohary, markaczki, lodówki, uhle, bielaczki, szlachary, kobczyki, pustułki, rycyki, kuliki, górniczki, biegusy zmienne, rycyki, brodźce piskliwe, kszyki, mewy: srebrzystą, pospolitą i śmieszkę, skowronki borowe, gile czy śnieguły. Ponadto rezerwat jest miejscem bytowania i tarliskiem dla kilku gatunków ryb, m.in. sandacza, lina, leszcza, okonia, szczupaka, a także miejscem rozrodu żab brunatnych i zielonych, traszek, kumaka nizinnego, grzebiuszki ziemnej, ropuchy szarej i zaskrońca zwyczajnego oraz jest także stanowiskiem występowania wydry. Z gatunków bezkręgowców stwierdzono tu także występowanie trzech  gatunków pijawek, czterech gatunków pająków, dziewięć gatunków ważek, pięć gatunków chrząszczy, dziewięć gatunków małż oraz dwanaście gatunków ślimaków. 

Na uwagę zasługują również tereny zlokalizowane na południe od Rezerwatu i wycofane z użytkowania rolniczego w ostatnich latach, gdzie jednocześnie występuje dobrze zachowana roślinność. Znajdziemy tu tereny sukcesyjne o różnym stopniu zaawansowania. Są tu reprezentowane wszelkie stadia od pozostałości zbiorowisk łąkowych, poprzez ziołorośla, turzycowiska, szuwary do zarośli wierzbowych i leśnych zbiorowisk olsowych i łęgowych stanowiące niezwykle cenne miejsce żerowania, schronienia i wyprowadzania lęgów dla ptaków. 

Formularz wyszukiwania

«